LAJFSTAJLUJĘ

Vánoční cukroví. Boże Narodzenie po czesku.

Joanna677 views
Vánoční cukroví 2016

Przygotowania do Bożego Narodzenia nabierają szybszego tempa, aby za kilka dni wkroczyły w fazę kulminacyjną. Poszukiwanie prezentów, świąteczne porządki, pieczenie pierniczków mamy już za sobą. Pieczenie. No właśnie. Ja mam na swoim koncie także domową produkcję czeskiego Vánočního cukroví. Po moim kilkuletnim pomieszkiwaniu w Czechach nie wyobrażam sobie bez tego rarytasu Świąt Bożego Narodzenia. Intuicyjnie domyślacie się już, że chodzi o jakieś słodkości. Chcecie poznać tajemnicę czeskich bożonarodzeniowych łakoci? Zajrzyjcie do dalszej części wpisu, gdzie zdradzę Wam moje 3 ulubione tradycyjne czeskie przepisy. Ale, ale! W tym roku zaszalałam eksperymentując. Dlatego też każdą recepturę poprzedzi jej zdrowsza alternatywa. Wybór należy do Was!

Świąteczne, a już w szczególności wigilijne czeskie menu nie zachwyca mnie w ogóle. Od kotleta lub karpia w asyście ziemniaczanej sałatki wolę różnorodność naszych 12 tradycyjnych polskich potraw. Zdecydowanie bardziej entuzjastyczna jestem w stosunku do bożonarodzeniowych czeskich słodkości. Jednogłośną gwiazdą Bożego Narodzenia jest Vánoční cukroví, czyli nic innego jak miniaturowe bożonarodzeniowe ciasteczka (Vánoce to po czesku Święta Bożego Narodzenia a cukroví – ciasteczka). Czeskie gospodynie domowe prześcigają się w ilości pieczonych rodzajów. Od znajomej Czeszki usłyszałam, że domowe cukierniczki są w stanie „zarwać” noc na produkcji nowego rodzaju, gdy tylko dowiedzą się, że sąsiadka, przyjaciółka, czy koleżanka z pracy oferują więcej. W dodatku rodzajów Vánočního cukroví jest tyle, że nie wiem, czy istnieje jakiekolwiek kompletne portfolio. Według tradycji na każdym świątecznym stole miałoby kusić od 7 do 12 typów. Ja piekę przeważnie tylko 3-4 rodzaje, którymi następnie obdarowuję bliskich w postaci świątecznych paczuszek. Co roku pytają mnie, czy mogą się już na nie cieszyć. 😉 Przygotowanie tych czeskich smakołyków jest świetną zabawą. W tym roku otworzyłam na jeden dzień rodzinną manufakturę i z pomocą Babci i Dziadka upiekłam moje 3 ulubione rodzaje Vánočního cukroví w wersji fit:

  • Vanilkové rohlíčky – Rogaliki waniliowe,
  • Kokosové rohlíčky s čokoládou – Rogaliki kokosowe z czekoladą,
  • Linecké koláčky – Ciasteczka lineckie.

Przepisy na zdrowsze odpowiedniki powstały w wyniku eksploracji czeskich blogów. Jako podstawa do moich wariacji posłużył mi szczególnie Le blog de Pipi, prowadzony przez pewną praską wegetariankę. Pipi, dziękuję za inspiracje! (Pipi, děkuji za inspirace!)

Jeśli tylko znajdziecie chwilkę, otwórzcie się na czeską tradycję i wypróbujcie bożonarodzeniowe słodkości naszych południowych sąsiadów. Czy to w wersji klasycznej, czy fit.

Częstujcie się!

Przed pieczeniem jeszcze mała techniczna uwaga, a nawet dwie.

  1. Piekarniki, wbrew pozorom, różnią się od siebie. Czasami nawet znacząco. Czasy pieczenia są czasami orientacyjnymi i wskazane jest zaglądanie od czasu do czasu do ciasteczek w celu skontrolowania postępów. Być może upieką się u Was szybciej niż w przepisie, ale może też będą potrzebować więcej czasu.
  2.  W przygotowanie każdego rodzaju ciasteczek zainwestujecie ok. 2 godzinki Waszego czasu. Chyba, że zaangażujecie jakiegoś pomocnika lub… pomocników. Wtedy pójdzie szybciej.

Teraz nie pozostaje mi nic innego, jak życzyć Wam Dobrou chuť! (Smacznego!) a Krásné Vánoce! (Pięknych Świąt Bożego Narodzenia!).

PEŁNOZIARNISTE ROGALIKI WANILIOWE

POLSKA WERSJA FIT

Rogaliki waniliowe w wersji fit. Voilà!

Składniki:

– 160 g mąki orkiszowej

– 80 g mąki żytniej

– 80 g mąki pszennej

– 100 g zmielonego cukru trzcinowego

– 100 g orzechów włoskich

– 1 laska wanilii

– 150 g bezzapachowego oleju kokosowego

– sok z cytryny (w razie potrzeby można rozrzedzić wodą)

– mix zmielonego cukru trzcinowego i suszonego odtłuszczonego mleka do obtoczenia upieczonych już rogalików

Przygotowanie:

Przesiejcie mąkę orkiszową i pszenną. Dorzućcie do nich żytnią. Następnie dodajcie cukier, orzechy, wanilię i olej w stanie stałym. Połączcie wszystkie składniki i wyróbcie z nich ciasto. Stopniowo dolewajcie sok z cytryny. Z gotowego ciasta możecie już lepić rogaliki. Uwaga! Pod żadnym pozorem nie wkładajcie do lodówki! Olej kokosowy zrobiłby wtedy psikusa i wytworzył z ciasta jedną wielką bryłę. Piszę z doświadczenia. 😉 Rozgrzejcie piec do temperatury 1800C. Pieczcie przez 8 minut do złotej barwy. Jeszcze letnie „panierujcie” w trzcinowym cukrze pudrze połączonym ze suszonym mlekiem.

TRADYCYJNE ROGALIKI WANILIOWE

TAJNY PRZEPIS MAMY MOJEJ CZESKIEJ KOLEŻANKI

Składniki:

– 280 g mąki pszennej

– 210 g masła

– 70 g cukru pudru

– 70 g orzechów włoskich

– cukier waniliowy (do obtoczenia rogalików)

Przygotowanie:

Przesiejcie mąkę a następnie dodajcie do niej cukier i drobno zmielone orzechy. Utrzyjcie tłuszcz. Połączcie wszystkie składniki i wyróbcie z nich ciasto. Wstawcie do lodówki na ok. 1 godzinę. Ze schłodzonego ciasta formujcie małe rogaliki. W Czechach dostępne są specjalne foremki, które ułatwiają tę fazę. Bez foremek jest to jednak całkiem fajna zabawa. Wstawcie do piekarnika nagrzanego do 2000C na ok. 20 minut. Rogaliki nie mają się przyrumienić! Jeszcze gorące otoczcie w cukrze waniliowym.

ZDROWE ROGALIKI KOKOSOWE Z CZEKOLADĄ 90%

POLSKA WERSJA FIT

Rogaliki kokosowe z czekoladą

Składniki:

– 200 g oleju kokosowego

– 500 g zmielonego cukru trzcinowego

– 250 g wiórków kokosowych

– 200 g mąki orkiszowej

– ½ paczki proszku do pieczenia

– tabliczka gorzkiej czekolady 90%

Przygotowanie:

Przesiejcie mąkę a następnie dodajcie do niej pozostałe składniki. Dobrze rozprawcie się z olejem kokosowym, dodawanym w postaci stałej. Z wszystkich składników wyróbcie gładkie ciasto. W następnym kroku uformujcie w dłoniach rogaliki. Pieczcie w temperaturze 1800C przez 12 minut. Kiedy rogaliki już wystygną rozpuście czekoladę 90% w kąpieli wodnej, a następnie polejcie nią te smakołyki.

Rogaliki kokosowe. Polewanie czekoladą

TRADYCYJNE KOKOSOWE ROGALIKI Z CZEKOLADĄ

TAJNY PRZEPIS MAMY MOJEJ CZESKIEJ KOLEŻANKI

Składniki:

– 250 g masła

– 500 g cukru pudru

– 250 g wiórków kokosowych

– 200 g mąki pszennej

– ½ paczki proszku do pieczenia

– tabliczka gorzkiej czekolady

Przygotowanie:

Przesiejcie mąkę a następnie dodajcie do niej pozostałe składniki. Wyróbcie z nich gładkie ciasto. W wyrabianie tego ciasta trzeba włożyć wyjątkowo dużo serca i siły. Wierzę, że dacie radę. 😉 Ręcznie uformujcie rogaliki. Rozgrzejcie piec do 2000C. Pieczcie rogaliki przez 15 minut. Po wystygnięciu oblejcie czekoladą, rozpuszczoną w kąpieli wodnej. Polecam gorzką, ponieważ rogaliki są już same w sobie bardzo słodkie.

PEŁNOZIARNISTE CIASTECZKA LINECKIE

POLSKA WERSJA FIT

Ciasteczka lineckie

Składniki:

– 100 g pełnoziarnistej mąki żytniej

– 100 g mąki orkiszowej

– 140 g bezzapachowego oleju kokosowego

– 100 g zmielonego cukru trzcinowego

– 2 żółtka

– skórka cytrynowa z połowy cytryny (jeśli wolicie bardziej aromatyczne, może być z całej)

– kwaśna domowa konfitura – poleca się Jeżyna (do lepienia ciastek)

Przygotowanie:

Przesiejcie mąkę orkiszową. Dorzućcie do niej mąkę żytnią. Następnie dodajcie olej kokosowy i zacznijcie wyrabiać. Dorzućcie pozostałe składniki i wypracujcie gładkie ciasto. Nie wkładajcie do lodówki. Poprzez zawartość oleju kokosowego bardzo szybko Wam stęgnie i nic już z nim nie zrobicie… Po wyrobieniu ciasta rozwałkujcie je i wykrawajcie kółka. Użyjcie do tego wąskiej szklanki lub kieliszka. Klasyczne lineckie ciasteczko składa się z pełnego spodu, konfitury i górnej części z dziurką. Moje ciasto wyszło taaaak kruche, że niestety nie udało mi się wykroić tradycyjnej dziurki… Za to w smaku paaalce lizać! Pieczcie w temperaturze 2000C przez ok. 10-12 minut. Po ostygnięciu posmarujcie domową konfiturą.

Ciasteczka lineckie. Nakładanie konfitury

Ciasteczka lineckie. Sklejanie

Ciasteczka lineckie. I gotowe!

CIASTECZKA LINECKIE

TAJNY PRZEPIS MAMY MOJEJ CZESKIEJ KOLEŻANKI 

Składniki:

– 250 g mąki pszennej

– 150 g masła

– 100 g cukru pudru

– 1 żółtko

– laska wanilii

– skórka cytrynowa (starta z połowy cytryny)

– kwaskowa domowa konfitura – u mnie króluje mamina Jeżyna (do lepienia ciastek)

Przygotowanie:

Przesiejcie mąkę. Dodajcie cukier, tłuszcz i żółtko. Wyrabiając ciasto uzupełnijcie o pozostałe składniki – wanilię i skórkę cytrynową. Wstawcie do lodówki na ok. 1 godzinę. Następnie rozwałkujcie ciasto. Rodowity Czech użyje specjalnych foremek przeznaczonych do wykrawania Lineckich ciasteczek. Najczęściej są to kwiatki lub kółka. Każde ciasteczko składa się z 3 elementów: dolnej pełnej warstwy, domowej konfitury i górnej warstwy o takim samym kształcie jak dolna, tyle że z… dziurką. Na bezrybiu i rak ryba. Do wykrawania użyjcie foremki o regularnym kształcie do… wykrawania pierniczków lub wąskiej szklanki, czy kieliszka. Wewnętrzną dziurkę wytnijcie na przykład przyrządem do usuwania gniazd nasiennych jabłek. Na pewno pomoże Wam tu wyobraźnia. 😉 Upieczcie taką samą liczbę ciastek z dziurką jak tych bez dziurki, a to w temperaturze 2000C przez ok. 10-12 minut. Po ostygnięciu posmarujcie domową konfiturą.

Home made by Joanna